لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ( 1 ) . در عين اينكه اينها را در آن علوّ خودش بيان مىكند ، در عين حال باز با يك آدم عامى دهاتى ، يك چوپان ، يك ساربان كه دارد حرف مىزند ، در آن هم كاملا خداشناسى را با يك زبان ساده و عاميانه‌اى بيان مىكند : أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ ( 2 ) . اهميت قرآن به اين است . - از خانمها سؤال كرده‌اند : فرموديد هر مخلوقى در مسير خودش حركت مىكند و مسير خودش را از روى آگاهى انتخاب مىكند . اولا منظور از آگاهى چيست ؟ ثانيا غير از انسان موجودات ديگر هم آگاهى دارند ؟ استاد : ما هر چه كه در غير مسألهء فطرى بودن دين بحث كرديم فهرستش را عرض كرديم ، فقط تئورى اين قضيه را ذكر كرديم ، هنوز به بحثش نپرداخته‌ايم ، ولى البته مدعا را عرض مىكنيم . مدعا اين است كه همهء موجودات ، همهء مخلوقات - اختصاص به انسان ندارد ، به انسان كه معنى ندارد اختصاص داشته باشد ، آنهايى هم كه اختصاص گفته‌اند اختصاص به جاندار گفته‌اند [ اما ] اختصاص به جاندار ندارد - جاندار و غير جاندار همه در يك مسير هدايتى قرار گرفته‌اند . آن كه قرآن مىفرمايد همين است و آن هم كه ما مىخواهيم اثبات كنيم همين است . البته در تفسير و توضيحش شايد دو سه جلسه بايد راجع به آن صحبت كنيم .

--> ( 1 ) . انعام / 103 . ( 2 ) . غاشيه / 17 .